اسکولیز مادرزادی(انحراف ستون مهره مادرزادی)

اسکولیوز مادرزادی انحراف جانبی ستون فقرات به علت یک نقص مادرزادی در مهره ها است. اسکولیوز مادرزادی ستون مهره گرچه در زمان تولد وجود دارد ولی گاهی تا وقتی بچه به سنین نوجوانی برسد تشخیص داده نمیشود.

علائم اسکولیوز مادرزادی

این نوع از اسکولیوز غالباً در حین معاینه ایکه در بدو تولد به توسط پزشک انجام میشود کشف میگردد. اسکولیوز درد ندارد پس اگر زود تشخیص داده نشود ممکن است به رشد خودش ادامه دهد تا اینکه در سنین بالاتر و حتی در نوجوانی تشخیص داده شود. علائم اسکولیوز ستون مهره در بچه ها عبارتست از:

• یک شانه بالاتر از شانه دیکر است. از پشت که نگاه میکنیم یک استخوان کتف برجسته تر از دیگری است.

• دنده ها در یک طرف برجسته ترند.

• خط کمر در دو طرف نامتقارن هستند.

• یک طرف لگن بالاتر از طرف دیگر است.

• بچه معمولاً بیشتر به یک طرفف خمیده است.

تشخیص انحراف جانبی مادرزادی ستون مهره

تست استاندارد تشخیصی برای معاینه این بیماران خم شدن به جلو است. وقتی بچه در حالت ایستاده به سمت جلو خم میشود پزشک معالج راحتتر عدم تقارن در دو طرف تنه را میبیند. پزشک ارتوپد از انواع روش های تصویربرداری مثل رادیوگرافی ساده، سی تی اسکن، ام آر آی و سونوگرافی برای تشخیص و بررسی وضعیت بیمار استفاده میکند.

عمل جراحی اسکولیوز مادرزادی

برای تعیین نوع درمان، پزشک ارتوپد به نوع اسکولیوز، شدت انحراف و وجود بیماری های همراه توجه میکند. اگر شدت قوس ستون مهره کم باشد و پیشرفت نکند پزشک معمولاً فقط بیمار را تحت نظر میگیرد. هر 12-6 ماه یکبار از او عکس میگیرد و اگر دید بیماری پیشرفت میکند درمان مناسب را انجام میدهد وگرنه صبر میکند. فعالیت های بدنی شدت قوس ستون فقرات را افزایش نمیدهند و بچه میتواند آزادانه به فعالیت های بدنی روزانه و فعالیت های ورزشی و بازی بپردازد.

بریس در درمان این نوع اسکولیوز معمولاً تاثیری ندارد واگر هم بکار رود برای کنترل قوس های جبرانی تشکیل شده است.

در بیمارانی که قوس ستون مهره آنها در حال افزایش است، قوس شدیدی دارند، تغییر شکل بزرگی در تنه دارند و در کسانی که به علت تغییر شکل ستون فقرات بر اثر فشار به ریشه های اعصاب دچار مشکلات عصبی شده اند پزشک جراح ارتوپد معمولاً تصمیم به جراحی میگیرد. انواع اعمال جراحی که برای این بیماران انجام میشوند عبارتند از :

- جوش دادن مهره Spinal fusion:

در این جراحی مهره هایی که مشکل دارند را به هم جوش میدهند تا بصورت یک مهره واحد درآیند و رشدشان متوقف شود.

- برداشتن مهره معیوب Hemivertebrae removal

- مهره ناقص برداشته شده و دو مهره دو طرف آن به هم جوش داده میشود.

- میله های دراز شنده Growing rod:

میله هایی به مهره ها متصل میشود تا قوس کمر کم شود سپس هرچه بچه بزرگ تر میشود هر 8-6 ماه یک بار بیمار به اطاق عمل رفته و چون ستون فقرات درازتر شده است میله درازتری جایگزین میله قبلی میشود. در پایان بلوغ که رشد بیمار متوقف میشود میله دائمی گذاشته شده و مهره ها به هم جوش داده میشوند.