درد و شکستگی دنبالچه : درمان و علائم

به درد استخوان دنبالچه در اصطلاح کوکسیدینی گفته می شود. دنبالچه یک ساختار استخوانی است که در انتهای ستون فقرات قرار دارد. گاهی اوقات رباط ها و تاندون های اطراف این ناحیه ممکن است آسیب دیده و دردناک شوند. این مشکل می تواند در حالت های مختلف (از ناراحتی تا درد شدید) در بین افراد مشاهده شود و شرایط آن در بین افراد مختلف و نیز در زمان های مختلف برای یک فرد یکسان متفاوت است. نام انتخاب شده برای تشریح این وضعیت الگوی علائم درد دنبالچه را توضیح می دهد (دردی که با نشستن شروع شده یا تشدید می شود)، بنابراین می توان گفت که علت درد استخوان دنبالچه در واقع مجموعه ای از شرایط را در بر می گیرد که مشاهده آن می تواند دلایل مختلف داشته و نیاز به روش های درمانی گوناگون داشته باشد.

دلایل درد دنبالچه متعدد است و شامل ناپایداری دنبالچه، تشکیل زائده استخوانی، عدم قرارگیری صحیح، اسپاسم عضلانی، کیست پیلونیدال، کیست تارلو، نوروپاتی، سرطان، درد ارجاعی، درد نوروپاتیک، درمان های قبلی، یا درد ساختگی ذهنی است.

اسامی دیگر شکستگی دنبالچه


سامی دیگر آن عبارتند از:

  • آسیب کوکسی
  • شکستگی کوکسیژئال
  • آسیب دنبالچه

علل و دلایل


علت بسیاری از درد های دنبالچه نامعلوم است. بندرت ممکن است این درد به علت ضربه ( مانند زمین خوردن یا زایمان)، تحرک زیاد دنبالچه بوده و در موارد نادر عفونت، تومور یا شکستگی علت آن باشد. شیوع درد دنبالچه در زنان پنج برابر مردان است که به علت تفاوت شکل استخوان بندی لگن بین زنان و مردان می باشد.

دنبالچه ناپایدار و یا در رفته

این شایع ترین علت درد دنبالچه بوده و نیمی از موارد را تشکیل میدهد. در این بیماران دنبالچه نسبت به استخوان بالای آن یعنی استخوان خاجی یا ساکروم حرکت زیادی دارد و یا گاهی اوقات ممکن است کلا نسبت به استخوان ساکروم تغییر محل داده و جابجا شده باشد. به عبارت دیگر دررفته باشد. گاهی هم این جابجایی و در رفتگی در هر بار نشستن اتفاق میفتد. این وضعیت معمولا به دنبال ضربه به دنبالچه ایجاد میشود مانند زمین خوردن در حین راه رفتن و افتادن بر روی باسن، زمین خوردن در حین پایین آمدن از پله و افتادن روی پله پایینی، زمین خوردن در حین بازی ماندد اسکیت کردن.

گاهی اوقات جابجا شدن دنبالچه در حین فشار هایی که در حین زایمان به این استخوان وارد میشود ایجاد میگردد. در حین عبور بچه از کانال زایمانی، سر بچه به استخوان دنبالچه فشار وارد میکند که میتواند موجب جابجا شدن آن شود. در تمام موارد گفته شده به علت کشش زیادی که به دیسک بین دنبالچه و استخوان بالایی آن یعنی ساکروم وارد میشود و یا به علت کشش زیادی که به رباط های بین استخوان خاجی و استخوان ساکروم وارد میشود التهاب ایجاد شده و این التهاب موجب درد میشود.

احتمال شکسته شدن دنبالچه به دنبال ضربه بسیار کم است و تشخیص شکستگی دنبالچه در اغلب موارد غلط است. دنبالچه بطور طبیعی از چند تکه تشکیل شده و ممکن است این چند تکه بودن به اشتباه شکستگی تعبیر شود. در کسانی که با بلند شدن از حالت نشسته دچار در ناگهانی میشوند و یا در کسانی که درد آنها بدنبال زمین خوردن یا زایمان ایجاد شده است احتمال بیشتری دارد که علت درد، جابجایی یا ناپایداری دنبالچه باشد. تشخیص این حالات با مقایسه رادیوگرافی ساده بیمار در حالت ایستاده و نشسته است.

برجستگی استخوانی در زیر دنبالچه

در 15 درصد موارد درد دنبالچه به علت یک برجستگی استخوانی در زیر و پشت مهره های پایینی آن است. این برجستگی استخوانی معمولا از روی پوست لمس میشود. تشخیص آن معمولا با بررسی دنبالچه به توسط ام آر آی داده میشود. گاهی اوقات پوست روی این برجستگی استخوانی کمی فرو رفته است.

دنبالچه کج یا دراز

در کسانی که دنبالچه آنها نسبت به استخوان خاجی با زاویه بیشتر به سمت جلو آمده است یا بلندتر از معمول است احتمال درد دنبالچه بیشتر است.

اسپاسم عضله بالا برنده

از علل مهم دیگر اسپاسم عضله بالا برنده مقعد است .البته بسیاری از بیماران سابقه آسیب به ناحیه را دارند.

  زایمان

زایمان یکی ازعوامل ایجاد آسیب و شکستگی دنبالچه است. همچنین مسافرت های مکرر به خصوص با وسائط نقلیه عمومی ازعوامل دیگراست. اما ممکن است بدون سابقه آسیب نیز درد وجود داشته باشد.

کیست پیلونیدال

اینها کیست های پوستی هستند که در پوست روی دنبالچه وجود دارند. این کیست ممکن است به توسط یک مجرا به سطح پوست راه داشته باشد و معمولا حاوی مو است. وجود آن منشا مادرزادی دارد و گاهی اوقات ملتهب و عفونی میشود. در صورت عفونت، دردناک شده و بیمار درد را در ناحیه دنبالچه احساس میکند. گاهی اوقات ترشحات چرکی این کیست به پوست راه پیدا میکند. با جراحی و خارج کردن کیست مشکل بیمار حل میشود.

گاهی اوقات درد دنبالچه به علت اسپاسم و انقباض غیر ارادی عضلات کف لگن و اطراف دنبالچه ایجاد میشود. در مواردی هم ممکن است بدنبال اعمال جراحی ناحیه لگن، استخوان دنبالچه دردناک شود.

علائم درد و شکستگی


  • ازعلائم دیگر همراه با درد دنبالچهدرد درزمان قاعدگی ، موقع دفع مدفوع و زمان تماس جنسی است . درد بیمار با نشستن یا بلند شدن ازحالت نشسته افزایش می یابد وچون درد با نشستن بدتر می شود رانندگی برای فرد درد ناک است.
  • درد شدید در زمان حرکت از حالت نشسته به حالت ایستاده. برای اجتناب از این درد، سعی کنید کمی به جلو خم شده و فشار وارد شده به کمر خود را کاهش دهید.
  • درد در نتیجه نشستن روی سطح نرم که هنگام نشستن روی سطح سخت احساس نمی شود.
  • درد عمیق در اطراف ناحیه دنبالچه.
  • حساسیت به فشار انگشتان در محل سر یا لبه های استخوان دنبالچه.
  • درد به صورت تیر کشیدن در ناحیه کمر که به سمت پاها ادامه پیدا می کند.
  • درد در زمان حرکت روده و گاهی اوقات قبل از آن.

تشخیص


  • شرح حال طبی
  • معاینه ی بالینی
  • در صورت نیاز ممکن است تصویر برداری با اشعه ایکس انجام شود.
  • ممکن است معاینه ی مقعدی برای مشخص کردن محل شکستگی و  یا دررفتگی دنبالچه انجام شود.

درمان شکستگی استخوان دنبالچه با جدیدترین روش ها


  • استراحت در بستر تا تسکین درد دنبالچه
  • استفاده از حلقه بادی (Air Ring) در موقع نشستن برای جلوگیری از وارد آمدن فشار روی دنبالچه مفید است.

  •  گاه درد استخوان دنبالچه این بیماران طولانی و ناراحت کننده می شود و تزریق موضعی داروهای بی حس کننده توأم با استات هیدروکورتیزون ،گرمادرمانی برای تسکین و درمان درد دنبالچه مؤثر است.
  • داروهای مسکن تجویز شده
  • داروهای نرم کننده ی  مدفوع
  • داروهای کورتونی و یا سایر داروهای تزریقی
  • درمان فیزیکال
  • بلوک عصبی
  • ندرتا برای برداشتن این استخوان، جراحی لازم می شود.