پوکی استخوان؛ عوارض و علائم

پوکی استخوان عارضه متابولیکی استخوان است که در آن کاهش شدید توده استخوانی ایجاد می شود. در زنان پوكی استخوان چهار برابر مردان دیده می‏شود. در سالهای بعد از یائسگی، مخصوصاً در سالهای اول، معمولاً قدرت استخوان با سرعت زیادی كاهش می‏یابد. سپس این سرعت كم می‏شود ولی روند پوكی استخوان ادامه می‏یابد. زنان، مخصوصاً آنها كه بیشتر از 60 سال دارند بیشترین مبتلایان به پوكی استخوان‏اند. در مردان با افزایش سن، كاهش ناگهانی و عمده‏ی هورمونهای جنسی، چنان كه در زنان اتفاق می‏اافتد، پیش نمی‏آید.

ممكن است دچار پوكی استخوان باشید، بدون آن كه از بیماری خود اطلاع داشته باشید. به همین سبب است كه پوكی استخوان ”بیماری خاموش“ و یا ”بیماری بی‏سر و صدا“ نامیده می‏شود. در مراحل اولیه‏ی بروز پوكی استخوان، علائم آن به ندرت ظاهر می‏شود، كه این ظاهر نشدن علائم تشخیص بیماری را دشوار می‏كند.

عوارض ناشی از پوکی استخوان

كاهش تراكم وقدرت استخوان در آنها خیلی آهسته‏تر اتفاق می‏افتد. اما در 65 تا 70 سالگی، زنان و مردان با یك سرعت استخوانهای خود را از دست می‏دهند. پوكی استخوان در مراحل بعدی موجب بروز مسائل زیر می‏گردد:
شكستگی خود به خود یا با كمترین ضربه بر استخوانها مخصوصاً در نواحی ران و لگن، كمر و ستون مهره‏ها كه غالباً این اولین علامت است.

  • كمر درد شدید در نقطه‏ای خاص كه نشانه شكستگی است.
  • قوز پشت كه موجب انحنای پشت یا قوز درآوردن می‏‎شود.
  • كوتاه شدن قد.

بعضی از محققان عقیده دارند افتادن دندانها در سالهای بالا نیز ناشی از همین پوكی استخوان است
از نمونه‏های شكستگیهای خود به خودی این است كه شاید روزی كه فرد خم می‏شود تا ساك خرید روزانه‏اش را بردارد و به خرید برود، دردی شدید در پهلویش احساس می‏كند و بعداً متوجه می‏شود كه دنده‏ای شكسته دارد. وقتی بیماری خیلی شدید باشد، فشارهای خفیفی مثل خم شدن به جلو، بلند كردن جاروبرقی، عطسه یا سرفه كردن می‏تواند باعث شكستگی مهره شود. شكستگیهای ناحیه لگن، معمولاً در اثر افتادن و سقوط كردن فرد رخ می‏دهند. این شكستگی‏ها در بین شكستگیهای دیگر از همه بدتر است، زیرا می‏تواند حتی خطر مرگ در پی داشته باشد. نیمی از افرادی كه هم زنده می‏مانند معمولاً تا آخر عمر علیل بوده، چنانچه نمی‏توانند بدون مراقبت دایمی آشنایی یا پرستاری زندگی كنند و برای همه‏ی عمر به عصا یا چهار پایه‏های مخصوص راه رفتن افراد معلول (واكر) نیاز دارند.
كوتاه شدن قد، روند طبیعی افزایش سن است، ولی چنانچه كاهش قد قابل توجه بیش از 2/5 سانتی‏متر باشد(نسبت به 20 سالگی)، ممكن است همین، اولین علامت پوكی استخوان باشد.
به هر ترتیب چنانچه بیش از یكی از علائم بالا در شما هست حتماً به پزشك مراجعه كنید. به خاطر داشته باشید كه ممكن است هیچ علامتی مشاهده نشود ولی به پوكی استخوان دچار شده باشید. پس بهترین راه، پیشگیری از بروز پوكی استخوان است.

منبع: وبلاگ علمی